W TROSCE O SWOJE ZDROWIE – BISKUPA JÓZEFA STANISŁAWA SAPIEHY KURACJA „U WÓD” W AKWIZGRANIE W 1740 R. ORAZ PÓŹNIEJSZE WYJAZDY DO LEKARZY WARSZAWSKICH

AGAD, AWR, dz. IV, nr 354, sygn. 237.

AGAD, AWR, dz. IV, nr 354, sygn. 238.

AGAD, AWR, dz. V, nr 10006/II.

AGAD, AWR, dz. V, nr 13844/I-13844/III.

AGAD, AWR, dz. XXXV, sygn. 45.

Biblioteka Narodowa, rkps BOZ 941.

Biblioteka PAU i PAN w Krakowie, sygn. 977.

Biblioteka Wróblewskich, F 139-4061.

Biblioteka Wróblewskich, F139-4087.

Bystroń J., Dzieje obyczajów w dawnej Polsce. Wiek XVI–XVIII, t. 1, Warszawa 1976.

Chachaj M., Duchowni jako opiekunowie staropolskich studentów w obcych krajach, [w:] Itinera clericoum. Kulturotwórcze i religijne aspekty podróży duchownych, red. D. Quirini-Popławska, Ł. Burkiewicz, Kraków 2014.

Chachulski J., Uczniowie Bacha w Polsce – Lorenz Christoph Mitzler, https://www.wilanow-palac.pl/uczniowie_bacha_w_polsce_lorenz_christoph_mitzler.html [dostęp: 3.11.2021].

Compedium medicum auctum, Częstochowa 1789.

Czapliński W., Życie codzienne magnaterii polskiej w XVIII wieku, Warszawa 1976.

Dzieje medycyny w Polsce, t. 1, red. W. Noszczyk, Warszawa 2015.

Esser K., Die Wasserverhältnisse Aachens während des 19. Jahrhunderts, „Ferrum” 2012, nr 84.

Kochański J.W., Historia polskiej balneologii w zarysie, [w:] Wielka Księga Balneologii, Medycyny Fizykalnej i Uzdrowiskowej, t. 1: Część ogólna, red. I. Ponikowska, J.W. Kochański, Konstancin-Jeziorna 2017.

Kowalczyk M.E., Zagraniczne podróże Polek w epoce oświecenia, Łomianki 2019.

Kucharski A., Staropolska turystyka uzdrowiskowa w XVIII wieku, „Czasy Nowożytne” 2010, t. 23.

Kucharski A., Theatrum peregrinandi. Poznawcze aspekty staropolskich podróży w epoce późnego baroku, Toruń 2013.

Kucharski A., Sarmaci u wód. Podróż biskupa Józefa Sapiehy oraz Ignacego i Jana Łopacińskich do cieplic akwizgrańskich w 1740 r., „Klio” 2013, t. 24.

Kuchowicz Z., Z badań nad stanem biologicznym społeczeństwa polskiego, Łódź 1972.

Łopaciński I., Podróż JW. Jana i Ignacego Łopacińskich z JO. X-ciem Sapiehą koadiutorem za granicą odbyta, „Gazeta Codzienna” 1856, nr 343.

Łoziński H., Życie polskie w dawnych wiekach, Warszawa 2006.

Maciocha A., Człowiek wobec natury w XVIII wieku, [w:] Człowiek, natura, kultura – studia z historii i antropologii medycyny i farmacji społecznej, red. B. Płonka-Syroka, Wrocław 2009.

Miechowita M., Conservatio sanitas, Kraków 1522.

Oczko W., Cieplice, Kraków 1578.

Petrycy J.I., O wodach w Drużbaku i Łęckowej. O zażywaniu ich i pożytkach, przeciwko którym chorobom są pomocne, Kraków 1635.

Polski Grand Tour w XVIII i początkach XIX wieku, red. A. Roćko, Warszawa 2014.

Schnayder J., Podróżnicze i turystyczne szlaki w starożytności, Kraków 1968.

Skalski J., Medycyna w Polsce: od czasów najdawniejszych do upadku I Rzeczpospolitej, Warszawa 2016.

Stawiski M., Bernardyni bydgoscy w XVIII wieku. Analiza biograficzno-prozopograficzna, Pelplin 2019.

Stojek-Sawicka K., O zdrowiu i chorobach szlachty polskiej. Ludzkie defekty, humory i następcy Hipokratesa, Warszawa 2014.

Struś J., Sphygmicae artis iam mille ducentos annos perditae et desideratae Libri V, Wenecja 1555.

Sykstus E., O cieplicach we Skle Ksiąg Troie, Zamość 1617.

Szyjkowski M., Polskie peregrynacje do Pragi i Karlowych Warów od Augusta Mocnego do Adama Mickiewicza, Warszawa 1936.

Śródka A., Stembrowicz W., Zabłotniak R., Dzieje nauczania medycyny w Warszawie, [w:] Dzieje nauczania medycyny na ziemiach polskich, red. M.M. Żydowo, Kraków 2001.

Wdowik A., Zdrojowe salony Europy. Polacy w Bath i Spa w 2. połowie XVIII wieku (w świetle wybranych źródeł biblioteczno-archiwalnych w Wielkiej Brytanii oraz Belgii), „Wiek Oświecenia” 2017, t. 33.

Wróbel Ł., Paryskie poszukiwania książek. List Karola Wyrwicza do Józefa Stanisława Sapiehy, [w:] Społeczne i kulturowe uwarunkowania edukacji Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku. Materiał z badań, część druga, red. K. Puchowski, Warszawa 2018.

Z dawnych podróży. Fragmenty diariusza i wybrane listy biskupa koadiutora wileńskiego Józefa Sapiehy (1708–1754), z rękopisu odczytała, wstępem i komentarzami opatrzyła P.M. Wydziałkowska, Pelplin 2020.

Zielińska Z., Sapieha Józef Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 35, Warszawa–Kraków 1994.

Zuba K., O tym jak „Rybeńkę” leczono: kuracje i zabiegi medyczne Michała Kazimierza Radziwiłła (1702–1762), „Medycyna Nowożytna” 2001, t. 8, nr 1.

Żydowo M.M., Dzieje nauczania medycyny w Gdańsku, [w:] Dzieje nauczania medycyny na ziemiach polskich, red. M.M. Żydowo, Kraków 2001.