Oryginalny artykuł naukowy
Wiek Oświecenia

O KOMENTARZACH PAWŁA LUBIENIECKIEGO DO BIBLII

2024, 40, Numer 40

Roman Dąbrowski

0000-0003-0373-6657

DOI

10.31338/0137-6942.wo.40.5

Data publikacji

22.10.2024

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk teologicznych, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

nauki o kulturze i religii, nauki biblijne

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 268 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:34

Liczba pobrań:13

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The purpose of this article is to present (and partially evaluate) the methods of argumentation used by Paweł Lubieniecki in his book "Wygadywania i zarzuty filozofów teraźniejszego wieku przeciw wierze w posiedzeniach czynione i odpowiedzi na nie" in defense of the truth of the biblical message and the fundamental Christian dogmas, which, in his opinion, can be explained rationally. The focus firstly centers on selected issues from the Old Testament, mainly the Book of Genesis, such as the creation of man, original sin, the longevity of the first patriarchs, and the possibility of God’s interactions with humans. Subsequently, the article discusses comments on significant problems conveyed in the New Testament, such as the resurrection, the divinity of Christ, life after death, and finally the meaning of each phrase of the Lord’s Prayer and each of the Eight Beatitudes from the Gospel according to St. Matthew. The philosophical context of Lubieniecki’s views is highlighted, including scholasticism, primarily St. Augustine, as well as selected issues of the Enlightenment thought, such as those of Voltaire or Jean-Jacques Rousseau.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Augustyn Święty, Państwo Boże, przeł. ks. W. Kubicki, Kraków 2023.

Baczko B., Desakralizacja raju, [w:] tenże, Hiob, mój przyjaciel. Obietnice szczęścia i nieuchronność zła, Warszawa 2002.

Chaunu P., Cywilizacja wieku oświecenia, przeł. E. Bąkowska, Warszawa 1989.

Chachulski T., Biblia a język poezji religijnej XVIII wieku, [w:] Wiek XVIII – między tradycją a oświeceniową współczesnością. Hermeneutyka wartości religijnych, red. nauk. B. Kuczera-Chachulska, T. Chachulski, współpraca J. Snopek, Warszawa 2017.

Dąbrowski R., Literatura polskiego oświecenia wobec deizmu. Zarys problemu, [w:] Wiek XVIII – między tradycją a oświeceniową współczesnością. Hermeneutyka wartości religijnych, red. nauk. B. Kuczera-Chachulska, T. Chachulski, współpraca J. Snopek, Warszawa 2017.

Dąbrowski R., Pawła Lubienieckiego obrona Biblii wobec „filozofów teraźniejszego wieku”, [w:] Przybylski i inni. Nowe studia o znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia, pod red. R. Dąbrowskiego, Kraków 2020.

Dąbrowski R., „Złote wieki Astrei” i „Adamowe rajskie ogrody”. Poeci oświeceniowi i złotym wieku i raju, [w:] Olimp – ideał, doskonałość, absolut, pod red. M. Cieśli-Korytowskiej, I. Puchalskiej, Kraków 2014.

Deszczyńska M., Polskie kontroświecenie, Warszawa 2011.

Encyclopédie, ou Dictinnnaire raisonné des scieces, des arts et des métiers, red. Denis Diderot, część matematyczna – Jean Le Rond d’Alembert , t. IV, Paris.

Gilson E., Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, przeł. S. Zalewski, Warszawa 1987.

Feil E., Déisme, [w:] Dictionnaire européen des Lumières, pod red. M. Delon, Paris 1997.

Kijewska A., Święty Augustyn, Warszawa 2007. Myśli i ludzie. Krasicki I., Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, [w:] tenże, Dzieła wybrane, oprac. Z. Goliński, Warszawa 1989, t. II.

Lessing G. E., Wychowanie rodzaju ludzkiego, [w:] Filozofia niemieckiego oświecenia, wybór i wstępy T. Namowicz, K. Sauerland, M. Siemek, Warszawa 1973.

Lubieniecki P., Wygadywania i zarzuty filozofów teraźniejszego wieku przeciw wierze w posiedzeniach czynione i odpowiedzi na nie przez ks. P.[awła] Lubienieckiego, oficyjała generalnego tarnowskiego, w Akademii Krakowskiej obojga praw doktora, Kraków 1795.

Pomeau R., La religion de Voltaire. Nouvelle édition revue est mise à jour, Paris 1994.

Rousseau J.J., Emil, czyli o wychowaniu, tłum. E. Zieliński, Wrocław 1955.

Snopek J., Objawienie i Oświecenie. Z dziejów libertynizmu w Polsce, Wrocław 1986.

Starobinski J., Jean-Jacques Rousseau. Przejrzystość i przeszkoda oraz siedem esejów o Rousseau, tłum. J. Wojcieszak, Warszawa 2000, s. 88.

Voltaire, Słownik filozoficzny, tłum., wstęp i przypisy M. Skrzypek, Warszawa 2015.

Podobne publikacje